Vụ ‘bác sĩ Khoa’: Thanh tra Sở TT-TT TP.HCM xử phạt 2 chủ tài khoản
Trong khoảng thời gian đó, những trẻ khác ùa chạy đi trốn, nấp đâu đó càng kín càng tốt. Khi đọc đến con số 100 thì trẻ mở mắt ra và bắt đầu đi tìm bạn, ai bị phát hiện đầu tiên là bị thua. Đếm đủ con số như thế, lâu lắm, có trẻ láu cá đọc tắt cho nhanh để khi mình mở mắt ra thì các bạn vẫn chưa kịp trốn. Câu đó như sau: "Một đôi, hai đắn, ba thìn, chín chăn, chẵn chục". Thời nhỏ, tôi đã chơi trốn - tìm và nay con tôi cùng trẻ con hàng xóm cũng thế. Năm tháng đi qua, mãi hơn 60 năm sau, nhờ đọc Phan Khôi di cảo - bản thảo chưa đầy đủ (NXB Trí Thức - 2021) do các con của cha đẻ Tình già biên soạn, tôi mới biết chi tiết này: "Trẻ con ta có trò chơi đánh chắt. Dùng những que tre mà đánh, là đánh chắt que; dùng những hòn sỏi mà đánh, là đánh chắt chuyền. Đây không nói cách đánh như thế nào, chỉ nói khi đánh xong một bàn, đếm những que tre hay hòn sỏi đã chiếm được để định ăn thua, thì trẻ con ở Trung và ở Bắc đếm có khác nhau nhưng lại giống nhau ở một chỗ rất lạ. Trẻ con ở miền Trung đếm: "Một đôi, hai đắn, ba thìn, chín chăn, chẵn chục". Trẻ con ở miền Bắc đếm: "Một chắt, hai choi, ba chòi, chín chủ, chẵn chục" (tr.216-217).Trò chơi này, sở dĩ gọi chắt/đánh chắt bởi bản thân chắt/hòn chắt có nghĩa là "hòn nhỏ nhỏ như viên đạn" (Đại Nam quấc âm tự vị, 1895), "Một trò chơi của trẻ con, một tay vừa nhặt vừa tung vừa hứng" (Việt Nam tự điển, 1931); hiện nay tên gọi phổ biến là "chuyền thẻ", có nơi còn gọi "đánh nẻ".Rõ ràng, cách đọc tắt trong trò chơi trốn - tìm đã có từ xưa lắm, ít ra đã có trước năm 1958 là năm ông Phan Khôi viết bài này. Ở đây, khi xét về chữ nghĩa ta thấy gì? Muốn thấy gì, trước hết cần phải tìm hiểu nghĩa của các từ đó."Một đôi" thì dễ hiểu rồi, không cần dài dòng gì thêm. "Hai đắn" thì "đắn" là gì? Tự bản thân từ này không có nghĩa, phải đi chung với từ khác, chẳng hạn Truyện Kiều có câu: "Đắn đo cân sắc cân tài/Ép cung cầm nguyệt, thử bài quạt thơ". Kể ra cái lối "mua người" ngày xưa cũng lạ, chẳng những cô ấy có nhan sắc mà còn phải biết "cầm kỳ thi họa đủ mùi ca ngâm" thì càng cao giá.Còn "ba thìn" thì sao? "Thìn" là từ Việt cổ có nghĩa là "sửa sang, răn, giữ", theo Đại Nam quấc âm tự vị (1895), chẳng hạn Thiên Nam ngữ lục có câu: "Thìn lòng tích đức tu nhân/Bụt trời đã biết, quỷ thần đã hay". Về tâm lý con người, không phải bây giờ mà hàng trăm năm trước, cụ Nguyễn Trãi đã nhìn ra:Dắng dỏi bên tai tiếng quản huyền,Lòng xuân nhẫn động ắt khôn thìn.Xuân xanh chưa dễ hai phen lại,Thấy cảnh càng thêm tiếc thiếu niên."Nhẫn" nghĩa là đến, cho đến. Chí lý thật, có lúc nghe tiếng sáo, tiếng đàn (quản huyền) trong không gian, cảnh vật mà mình yêu thích ắt khó giữ lòng mà xao động, xao xuyến, rồi cảm thấy tiếc xuân xanh đã qua. Đã qua thời tuổi trẻ. Chỉ còn là cảm xúc bùi ngùi. Sực nghĩ, "Tiếng đưa hiu hắt bên lòng/Buồn ơi! Xa vắng, mênh mông là buồn" của Thế Lữ cũng là lúc nghe Tiếng sáo Thiên Thai nên khiến "Lòng xuân nhẫn động ắt khôn thìn" là vậy.Rồi, "chín chăn" nghĩa là gì?Ta thử đặt giả thuyết từ "một đôi" là 2, "hai đắn" là 4, ắt "ba thìn" là 6, vậy "chín chăn" cũng nằm trong cách tính này? Không, "chín chăn" trong ngữ cảnh này chính là chẵn/chín chẵn, do cách phát âm nhanh nên đã lướt bỏ dấu ngã trở thành "chăn". Chẵn là trọn, đủ, không lẻ, không thừa, không thiếu, đủ cặp, không so le, còn có cách nói chẵn chòi, chẵn bon. "Chín chăn" xác định, quả quyết chính xác là 9. Suy luận này hợp lý bởi kết thúc câu này là "chẵn chục" tức là 10. Theo nhà ngôn ngữ học Lê Ngọc Trụ, "chục" là tiếng Việt chuyển gốc Hán-Việt: "Chục: số vật mười món, hoặc có hơn (tùy vùng) < thốc (sum họp, một bụi - giọng Quảng Đông: chục)". Ca dao có câu: Bảy với ba, anh kêu rằng một chụcTam tứ lục, anh tính cửu chươngBảy cộng ba đúng là 10, là chục. Cách gọi "chẵn chục" đến nay vẫn còn phổ biến, còn gọi chục trơn, chục chẵn. Dù biết chắc là vậy nhưng chắc gì chục là 10?Ta có thể kiểm chứng trong đời thường lẫn tác phẩm văn học, chẳng hạn, khi viết Bảy ngày trong Đồng Tháp Mười, nhà văn Nguyễn Hiến Lê có kể khi đến "Tân An, một châu thành nằm ở ven Đồng Tháp", lúc đi chỗ ăn sáng: "Anh Bình nhất định lựa tiệm ở gần chợ vì anh vốn ưa cảnh náo nhiệt, thích nhìn người ta đi lại, mua bán. Anh mua một trái dưa hấu và một chục quít, ngạc nhiên lắm khi thấy cô hàng đếm cho anh mười hai trái. Anh cầm hai trái trả lại: "- Cô đưa thừa cho tôi. Tôi mua có một chục thôi mà". Cô hàng nghe giọng là lạ của anh, mỉm cười, đẩy hai trái quít về phía anh: "- Thầy mua một chục thì tôi đếm một chục đó". Anh Bình chẳng hiểu gì cả, tôi phải giảng: "- Ở miền này trái cây như quít, mận thì một chục là mười hai trái. Có tỉnh một chục mười bốn hay mười sáu kia". "- Lạ nhỉ! Một chục mười sáu trái. Thế thì có ông thánh hiểu".Chi tiết này đã phản ánh tính cách rộng rãi, hào phóng của người miền Nam. Anh Bình ngạc nhiên là phải bởi anh từ ngoài Bắc vào, không sinh sống nơi này.Với các phân tích, dẫn chứng vừa nêu, tóm lại, ta vẫn không hiểu rõ nghĩa các từ liên quan đến số đếm trong trò chơi của con trẻ ngày xưa. Không những thế, ta còn còn ngắc ngứ với bài đồng dao này: "Mồng một lưỡi trai/Mồng hai lá lúa/Mồng ba câu liêm/Mồng bốn lưỡi liềm/Mồng năm liềm giật/Mồng sáu thật trăng/Mười rằm trăng náu/Mười sáu trăng treo/Mười bảy sảy giường chiếu/Mười tám rám trấu/Mười chín đụn dịn/Hăm mươi giấc tốt/Hăm mốt nửa đêm…". Với câu "Mười chín đụn địn", có bản ghi "đụn dịn". Bài đồng dao này mô tả hình thù mặt trăng qua các ngày, đại khái, đêm 17 trăng lên vào lúc người ta "sảy giường chiếu" là chuẩn bị ngủ, đêm 18 trăng mọc là lúc lửa ủ trong bếp đã "rám trấu"... Thế, đêm 19 "đụn địn/đụn dịn" thì hiểu thế nào đây?Chịu. Từ "chịu" này, ta lặp lại một lần nữa khi nghe đến từ "đí địn". Trong tập sách Người Việt nói tiếng Việt (NXB TH TP.HCM - 2023), nhà nghiên cứu Nguyễn Quang Thọ cho biết văn cảnh xuất hiện của từ này: "Chuyện rằng có một chị vợ cực đoảng. Một hôm anh chồng bắt được một con ba ba, giao cho vợ làm bếp rồi đi làm đồng, bụng chắc mẩm chiều về có mồi ngon sẽ rủ bạn lai rai vài xị đế. Chị vợ thả con ba ba vào nồi, bỏ thêm vào đó vài ngọn rau mùng tơi rồi bắc lên nấu trên bếp củi. Trong khi chị lúi húi vo gạo thì con ba ba thấy nước nóng lên, nó bèn bò ra khỏi nồi rồi đi mất. Chị vợ đoảng vo gạo xong, mở vung nồi canh xem thử. Chị ta lấy đũa khoắng, nhận ra rau mùng tơi vẫn chưa kịp chín, nhưng ba ba đâu thì chẳng thấy. Chị ta cứ bần thần ngẫm nghĩ hồi lâu, rồi đi đến kết luận: "Mùng tơi chưa chín, đí địn đã tan".Dám nói rằng, những từ vừa nêu ra chẳng ai có thể giải thích nổi nghĩa của nó. Riêng cách nói về số đếm trong trò chơi đánh chắt, ta còn thắc mắc vì sao ở miền Trung, từ "3/ba thìn" lại nhảy qua "9/chín chăn", cũng như ở miền Bắc từ "3/ba chòi" lại vọt đến "9/chín chủ"? Cách nói này hoàn toàn không ngẫu nhiên mà đã vận dụng, phổ biến trong tục ngữ, ca dao, thí dụ: "Thằng Bờm có cái quạt mo/Phú ông xin đổi ba bò, chín trâu", "Ba bể chín châu", "Ba bị chín quai mười hai con mắt"… Ông Phan Khôi thừa nhận: "Tôi nghĩ mãi mà không hiểu". Rồi ông nêu ý kiến: "Hoặc giả câu trẻ con nói đó có cái lý gì sâu kín về số học hay toán học mà mình không biết. Còn như bảo thứ đó trẻ con bạ đâu nói đấy, hơi đâu mà tìm hiểu cho mệt trí, thì tôi không dám" (SĐD, tr.217).Bạn cũng nghĩ thế chăng?Vâng, tôi cũng nghĩ thế. Và xét ra trong ngày xuân ngày tết, chúng ta cùng bàn về vài từ "bí hiểm" đâu phải không có ích khi cùng tìm về tiếng Việt.Đề tham khảo thi tốt nghiệp THPT 2024: Xuất hiện câu hỏi thực tế
Theo VICOFA, trong 3 tháng đầu năm nay xuất khẩu cà phê đạt khoảng 600.000 tấn, tương kim ngạch khoảng 1,9 tỉ USD tăng hơn 3% về số lượng nhưng tăng đến gần 55% về kim ngạch xuất khẩu. Nếu tính chung cả niên vụ 2023/24 (bắt đầu từ tháng 10.2023) thì lượng xuất khẩu ước đạt 1 triệu tấn. Nguồn cung cà phê đang cạn dần, tồn trong kho trong doanh nghiệp và nông dân không nhiều nên lượng xuất khẩu từ nay đến cuối vụ sẽ giảm.
Cảnh sát Mỹ có thể chỉnh sửa nội dung clip quay từ camera tùy thân hay không?
Chia sẻ về cuộc sống sau đăng quang Hoa hậu du lịch bản sắc Việt Nam 2024, Nguyễn Phương Anh cho biết cô vẫn trở lại giảng đường, thỉnh thoảng về thăm gia đình. Vì là năm cuối đại học, lịch trình ít nên cô dành thời gian tham gia một số hoạt động nghệ thuật. Người đẹp nói sau khi tốt nghiệp, cô dự định Nam tiến để phát triển bản thân.Về tiền thưởng sau đăng quang, Nguyễn Phương Anh dùng để trang trải chi phí học tập, giúp đỡ gia đình và tham gia các hoạt động thiện nguyện. Với cô, giải thưởng lớn nhất bản thân nhận được là chiếc vương miện. “Tôi vẫn làm việc chăm chỉ, khi có điều kiện thì làm thiện nguyện. Sau tốt nghiệp, tôi dự định tham gia một khóa học diễn xuất để theo đuổi lĩnh vực phim ảnh”, cô bật mí. Nguyễn Phương Anh cho rằng sau cuộc thi nhan sắc, cô gái đăng quang cần hiểu thế mạnh bản thân và phát triển nó. Người đẹp tin rằng ngày càng có nhiều hoa hậu cũng đồng nghĩa với nhiều hoạt động xã hội được triển khai. Tự nhìn nhận bản thân, Nguyễn Phương Anh bộc bạch: “Tôi chưa được nhắc đến nhiều nhưng tôi đang rất hài lòng với những điều mình làm được sau đăng quang và đang phát triển ở lĩnh vực phim ảnh”. Hiện tại, Nguyễn Phương Anh chưa nghĩ tới việc tham gia thêm sân chơi sắc đẹp khác do đang bận học và yêu thích đóng phim. Cô nói vài năm nữa sau khi trưởng thành, nếu có cơ hội tốt sẽ trải nghiệm. Sau khi giành danh hiệu cao nhất của cuộc thi Hoa hậu du lịch bản sắc Việt Nam 2024, Nguyễn Phương Anh tất bật với các sự kiện. Gần đây, cô gây bất ngờ khi thử sức ở phim ảnh, đảm nhận vai bạn gái của trùm lừa đảo trong phim Chuyện làng của Lê Hồng Nguyên nhờ lợi thế ngoại hình cùng nhan sắc xinh đẹp. Nguyễn Phương Anh thấy vui, hào hứng khi lần đầu tham gia phim ảnh. Bởi đây là lĩnh vực người đẹp yêu thích từ lâu. Cô chia sẻ thêm: “Mặc dù là lính mới thế nhưng may mắn diễn xuất của tôi được ê kíp khen ngợi. Tôi cảm thấy vui vì đoàn phim ai cũng vui tính và hỗ trợ các bạn diễn trẻ như tôi”. Theo Hoa hậu du lịch bản sắc Việt Nam 2024, việc đóng phim giúp cô được hóa thân thành nhiều vai diễn, sống trong nhiều số phận khác nhau. Lĩnh vực mới này còn giúp Nguyễn Phương Anh tự tin hơn khi đứng trước máy quay hay đám đông. “Chiều cao của tôi đóng phim cũng phù hợp chứ làm người mẫu thời trang sẽ không nổi bật được nên hướng đi này tôi thấy phù hợp”, cô cho hay.
Người dân cho biết đây cũng là nơi bán vé, đưa đón khách và lên xuống hàng hóa tuyến Bến Tre, Chợ Lách, TP.HCM. Chưa hết, từ lâu tuyến đường đã bị biến thành nơi đậu của nhiều hãng xe khách, khiến giao thông thường xuyên ùn tắc. Đường hẹp mà xe lớn đậu choán lòng đường và che khuất tầm nhìn. Đơn vị kinh doanh vận chuyển hành khách tận dụng lòng đường làm bến đón trả khách, mỗi lúc khách xuống xe, có nhiều xe ôm, taxi vây xung quanh rất bát nháo và chiếm hơn phân nửa con đường.Tương tự, trên đường Lý Thái Tổ (P.1, Q.10, TP.HCM) mặc dù cơ quan chức năng đã đặt biển cấm đậu xe, nhưng thời gian gần đây có tình trạng xe khách, ô tô dừng đậu tràn lan trên đoạn đường này. Anh Lê Văn Cường (ngụ đường Lý Thái Tổ) cho biết: Các xe khách đậu ở đây mỗi ngày, nhất là buổi trưa xe máy không còn đường để đi. Trong khi đó, tài xế ngồi trên xe và bật đèn xi nhan nhá liên tục để được đậu trên đường, khiến người đi xe máy phải lấn sang ở giữa làn dành cho ô tô mới qua được, dễ xảy ra tai nạn giao thông.Đề nghị cơ quan chức năng tuần tra kiểm soát, xử lý các hành vi vi phạm về việc dừng đỗ xe ở hai đoạn đường nói trên để đường sá thông thoáng, hạn chế xảy ra tai nạn
MB đi đầu xu thế ‘Z hóa’ ngành ngân hàng
Theo TechSpot, lần đầu tiên, phần mềm độc hại đánh cắp tiền điện tử đã lọt qua được hệ thống kiểm duyệt nghiêm ngặt của Apple, xâm nhập vào App Store và đe dọa người dùng iPhone.Các chuyên gia bảo mật Kaspersky vừa phát hiện ra một bộ công cụ phát triển phần mềm độc hại (SDK) tinh vi có tên SparkCat ẩn mình trong nhiều ứng dụng iOS và Android. SparkCat sử dụng công nghệ nhận dạng ký tự quang học (OCR) để quét ảnh chụp màn hình và đánh cắp các cụm từ khôi phục ví tiền điện tử, cho phép kẻ tấn công kiểm soát và rút hết tiền trong ví từ xa.Điều đáng báo động là SparkCat đã vượt qua quy trình kiểm duyệt của App Store, xuất hiện trong một số ứng dụng có vẻ ngoài hợp pháp như ứng dụng giao đồ ăn ComeCome (phổ biến ở UAE và Indonesia) hay ứng dụng nhắn tin AI ChatAi.Kaspersky cho biết phần mềm độc hại này đã hoạt động từ tháng 3.2024 và lây nhiễm sang hơn 242.000 thiết bị Android. Mặc dù Apple và Google đã gỡ bỏ hầu hết các ứng dụng bị nhiễm, nhưng nguy cơ vẫn còn, đặc biệt là khi người dùng tải ứng dụng từ các nguồn không chính thống.Sự xuất hiện của SparkCat trên App Store là lời cảnh tỉnh cho người dùng iPhone, vốn được xem là an toàn hơn so với Android. Giờ đây, người dùng cần nâng cao cảnh giác và chủ động bảo vệ tài sản kỹ thuật số của mình.
